Düzensiz ve Seyrek Çimlenme
“Tohumların bir kısmı çimlendi, bir kısmı hiç açmadı”
Hızlı tanı: Tam çimlenmemeden farklıdır: kısmi çimlenme genelde eşit olmayan nem, pürüzlü yüzey veya sıcaklık dalgalanmasından kaynaklanır.
Yayına hazırlayan: Emre Demirler ·
Sorun nedir?
Tohumların hiç açmaması ile bir kısmının açmaması farklı sorunlardır. Hiç çimlenmeme genelde ölü ya da işlenmiş tohuma işaret eder; kısmi çimlenme ise tohumun canlı olduğunu ama koşulların tepsi boyunca eşit olmadığını gösterir. Yani sorun tohumda değil, dağılımdadır.
Hiçbir tohum partisinde yüzde yüz çimlenme beklenmez; yüzde 80 ve üzeri iyi kabul edilir. Yüzde 50'nin altına düşen oranlarda parti zayıftır. Aradaki bölgede sorun genellikle üç şeyden birindir: harç yüzeyinde kuru cepler, pürüzlü yüzeyde tohumların çukurlara toplanması ya da gece-gündüz arasında büyük sıcaklık farkı.
Nedenleri
Eşit olmayan nem
Harcın bir bölümü kuru kalırsa oradaki tohumlar çimlenmez. Sprey ile tepsinin sadece ortasını sulamak bu sorunun en sık nedenidir.
Pürüzlü harç yüzeyi
Yüzey düz değilse tohumlar çukurlara toplanır, tümseklerde boşluk kalır. Küçük tohumlu türlerde bu etki çok belirgindir.
Sıcaklık dalgalanması
Gündüz 24°C, gece 14°C gören bir pencere önünde çimlenme düzensizleşir. Tohumlar farklı zamanlarda uyanır, bazıları hiç uyanmaz.
Karışık yaşta tohum
Farklı partilerin karıştığı tohumlarda canlılık eşit değildir. Eski tohumlar geç çimlenir veya hiç çimlenmez.
Eşit olmayan ekim
Tohumların bir bölgede yığılıp diğerinde seyrek kalması hem yığılan yerde boğulmaya hem seyrek yerde boşluğa yol açar.
Nasıl çözülür?
Adımları sırayla uygulayın; ilk adım tanıyı doğrulamaya yöneliktir.
- 1
Çimlenme testiyle partiyi ölçün
Islak kağıt havluya 20-30 tohum koyup 48 saat bekletin ve çimlenenleri sayın. Yüzde 80 üzeri iyi, 50-80 arası kullanılabilir, 50 altı zayıf partidir.
- 2
Yüzeyi düzleyin
Ekimden önce harcı bastırmadan ama özenle düzleyin. Amaranth gibi toz inceliğindeki tohumlarda harcı elemek belirgin fark yaratır.
- 3
Nemi tepsinin tamamına verin
Spreyi tepsinin her bölgesine eşit dağıtın, kenarları ve köşeleri atlamayın. Karanlık evrede günde 1-2 kez kontrol edin.
- 4
Sıcaklığı sabitleyin
Tepsiyi gece soğuyan pencere kenarından iç mekâna alın. 18-24°C bandında sabit sıcaklık çimlenmeyi eşitler.
- 5
Tohumu eşit serpin
Küçük tohumları delikli bir kapla (tuzluk benzeri) serpmek elle atmaktan çok daha eşit sonuç verir. Yığılma gördüğünüz yerleri parmakla nazikçe dağıtın.
Nasıl önlenir?
- ✓Ekim öncesi harç yüzeyini özenle düzleyin; küçük tohumlarda harcı eleyin.
- ✓Nemi tepsinin tamamına eşit verin, kenarları atlamayın.
- ✓Sabit sıcaklıklı bir yer seçin; gece soğuyan pencere kenarından kaçının.
- ✓Tek parti tohum kullanın, farklı yaşlarda tohumu karıştırmayın.
- ✓Yeni partide ekim öncesi küçük bir çimlenme testi yapın.
Zamanlama sorunların yarısını önler
Karanlık evrenin bir gün fazlası uzamaya, hasadın bir gün gecikmesi acılığa yol açar. Ekimlerinizi takvimle takip edin.
Yetiştirme Takvimi →Kalıcı çözüm için ilgili rehber bölümü: Tohum kalitesi, ıslatma ve ekim yoğunluğu. Belirtiden emin değilseniz teşhis aracı cevaplarınızı bilinen nedenlere karşı denetler.
Sık Sorulan Sorular
▸Yüzde kaç çimlenme normal kabul edilir?
Yüzde 80 ve üzeri iyi bir orandır. Hiçbir partide yüzde yüz beklenmez. Yüzde 50-80 arası kullanılabilir; gramajı bir miktar artırarak seyreklik telafi edilir. Yüzde 50 altında yeni tohum almak daha ekonomiktir.
▸Geç çimlenen tohumları beklemeli miyim?
Kısa süre beklenebilir ama hasat takvimi ilk çimlenenlere göre işler. İki gün arayla çıkan filizler farklı boylarda olur ve tek seferde hasat edilemez. Tepside büyük boşluklar varsa yeniden ekmek daha iyi sonuç verir.
▸Boş kalan yerlere sonradan tohum ekebilir miyim?
Teknik olarak mümkün ama önerilmez; sonradan ekilen tohumlar geride kalır ve tepside iki farklı olgunlukta filiz oluşur. Hasat ve karanlık evre yönetimi imkânsız hale gelir.