Türkiye'de Mikrofiliz Araştırmaları

Bu sayfada Türkiye'deki üniversitelerden ve araştırma kurumlarından çıkmış, hakemli dergilerde yayımlanmış mikrofiliz araştırmaları yer almaktadır. Akademik literatürde bu alandaki çalışmalar çoğunlukla üç farklı terim altında yayımlanmaktadır: mikroyeşillik, mikro filiz ve mikroyeşil. Bu terminoloji çeşitliliği literatür taramasını zorlaştırdığından, hazırladığımız bu dizin yerli araştırmaları tek bir çatı altında toplamaktadır.

Her araştırma kartında çalışmanın hangi pratik soruya yanıt aradığı ve ulaştığı somut sonuçlar özetlenmiştir. Verilen sayısal değerler doğrudan makalelerin kendi özet ve bulgularından aktarılmaktadır.

Uluslararası literatürden alınan ölçüm değerleri ölçülmüş besin değerleri sayfasında ayrıca yer alıyor.

Hangi türde hangi vitamin, mineral ve antioksidan ne düzeyde bulunuyor? Buradaki çalışmalar bunu ölçüyor, bir yandan da hangi türlerin mikrofiliz olarak denendiğini gösteriyor.

• 2024Araştırma

  Bazı Salvia L. türlerine ait mikroyeşillerin biyokimyasal ve besin elementi içeriklerinin araştırılması

  Tunçtürk R., Yolcu M. S., Tunçtürk M., Şelem E., Nohutçu L. · Akademik Ziraat Dergisi 13(1): 149-158

  Araştırmanın Amacı

  Adaçayı türleri mikrofiliz olarak yetiştirilebilir mi?

  Temel Bulgular

  Altı Salvia türü denendi. En yüksek toplam klorofil chiada (23,61 µg/g), en yüksek antioksidan kapasite, flavonoid ve askorbik asit (63,85 mg/100 g) Salvia dichroanthada, en yüksek fenolik madde Salvia sclareada ölçüldü.

• 2024Araştırma

  Investigation of the biochemical content of some plant microgreens from the Asteraceae family

  Tunçtürk R., Yolcu M. S., Tunçtürk M., Şelem E., Nohutçu L. · Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi: 621-628

  Araştırmanın Amacı

  Papatyagillerden tıbbi bitkiler (ekinezya, aynısafa, devedikeni) mikrofiliz olarak ne veriyor?

  Temel Bulgular

  Fotosentetik pigment, toplam antioksidan ve flavonoid bakımından en iyi sonuç ekinezyadan alındı. Fenolik madde devedikeninde daha yüksekti. Kalsiyum ve magnezyum birikimi devedikeninde, potasyum ekinezyada, sodyum aynısafada öne çıktı.

• 2024Araştırma

  Determination of the polyphenolic contents in some cereals and legume microgreens by Dualex measurements

  Altuner F., Tunçtürk R., Oral E., Tunçtürk M. · Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 14(3): 1331-1341

  Araştırmanın Amacı

  Tahıl ve baklagil mikrofilizleri polifenol bakımından ne durumda?

  Temel Bulgular

  14 tahıl ve 10 baklagil çeşidi ölçüldü. Çeşit bazında en yüksek azot denge indeksi Lütfibey korungada (106,533 mg/g), klorofil Arda nohutta (41,3 µg/cm²), antosiyanin Dadaş çayır üçgülünde, flavonol Amazon börülcede (0,746) bulundu. Çalışma tahıl ve baklagil mikrofilizlerinin polifenol bakımından zengin olduğu sonucuna varıyor.

  • Mercimek
  • Buğday Çimi
  • Bezelye

Işığın rengi ve spektrumu gövde boyunu, verimi ve antioksidan içeriğini değiştiriyor. Bu çalışmalar farkın ne kadar olduğunu ölçüyor.

• 2026Araştırma

  Effects of different LED light wavelengths on the growth and antioxidant activity of red cabbage microgreens

  Irmak E., Turan A., Taşcı Durgut F., Eryılmaz Açıkgöz F., Özdüven F. · International Journal of Agriculture, Environment and Food Sciences: 96-100

  Araştırmanın Amacı

  Kırmızı lahana mikrofilizinde hangi LED rengi neyi artırıyor?

  Temel Bulgular

  Dört ışık uygulaması karşılaştırıldı. En uzun gövde kırmızı LED'de (59,28 mm), en yüksek taze ağırlık kırmızı+mavi LED'de (90,70 g), en yüksek antioksidan içerik mavi LED'de ölçüldü. Işık seçimi üretim hedefine göre değişiyor.

  • Kırmızı Lahana
• 2025Araştırma

  Farklı renklerde LED ışıklarının turp mikro filizlerinde vejetatif büyüme üzerine etkisinin incelenmesi

  Özkan İ., Atasoy S., İpek F., Özdemir M. N., Balkaya A. · International Journal of Life Sciences and Biotechnology 8(2): 123-132

  Araştırmanın Amacı

  Turp mikrofilizinde LED rengi büyümeyi nasıl değiştiriyor?

  Temel Bulgular

  Kırmızı ışıkta hipokotil boyu beyaza göre %60, maviye göre %50, mora göre %40 daha uzun oldu ve en yüksek değere ulaştı (10,51 cm). Kuru madde birikiminde ise beyaz ışık öndeydi (beyaz turpta 0,54 g; kırmızıda 0,49 g, mavide 0,42 g, morda 0,37 g). Gövde çapı için en etkili renk mordu.

  • Turp

Torf, kompost, sünger, selüloz kumaş. Buradaki çalışmalar yetiştirme ortamlarını verim ve kalite bakımından karşılaştırıyor.

• 2026Araştırma

  Effect of different growth media on some agromorphological features of red cabbage microgreens

  Karakiş A., Deniz D., Eryılmaz Açıkgöz F., Taşcı Durgut F., Özdüven F. · International Journal of Agriculture, Environment and Food Sciences: 125-131

  Araştırmanın Amacı

  Süngerle mi selüloz kumaşla mı yetiştirmeli?

  Temel Bulgular

  Kırmızı lahanada beyaz sünger, siyah sünger ve selüloz kumaş karşılaştırıldı, 9. günde hasat edildi. Taze ağırlık selüloz kumaşta 28,16 g, beyaz süngerde 17,54 g, siyah süngerde 7,65 g ölçüldü. Aradaki fark p<0,05 düzeyinde anlamlı çıkmadı. Çalışma yine de selüloz kumaşı öneriyor.

  • Kırmızı Lahana
• 2026AraştırmaEkim yoğunluğu ve verim

  Tarımsal atıklardan üretilen kompost ve kompost sulu özütünün Lepidium sativum mikroyeşilliklerinin verim ve besinsel içeriği üzerindeki etkileri

  Ceylan F., Arslan R., Akçay Ç. · Biological Diversity and Conservation 19(1): 25-35

  Araştırmanın Amacı

  Torf yerine kompost kullanılabilir mi?

  Temel Bulgular

  Terede (Lepidium sativum) kompost, kompost sulu özütü ve torf karşılaştırıldı. En yüksek taze sürgün ağırlığı %50 torf + %50 kompost karışımında (27,65 mg/sürgün), en yüksek taze verim ve kuru biyokütle %50 sulu özütte (1,870 kg/m² ve 94,81 g/m²) ölçüldü. Besin elementleri üzerindeki etki sınırlı kaldı, verim ise arttı.

  • Tere

Tohum sıklığının bitki gelişimine ve tepsi verimine etkisi ölçülüyor.

• 2025Araştırma

  Altı farklı mikroyeşillikte ekim yoğunluğunun büyüme parametreleri üzerine etkisi

  The effect of seed sowing density on growth parameters in six different microgreen

  Balık S., Daşgan H. Y. · Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 28(3): 661-671

  Araştırmanın Amacı

  Tepsiye ne kadar sık tohum ekmeli?

  Temel Bulgular

  Brokoli, siyah turp, kırmızı pancar, bezelye, ayçiçeği ve fasulyede üç ekim sıklığı 16×9×7 cm kaplarda denendi. Sıklık arttıkça bitki boyu, hipokotil boyu, gövde çapı, yaprak alanı, verim, kuru madde ve klorofil içeriğinde belirgin değişim görüldü.

  • Brokoli
  • Turp
  • Pancar
  • Bezelye
  • Ayçiçeği

Çenek yaprak evresinde mi, ilk gerçek yaprakta mı hasat etmeli? Bu çalışmalar iki seçimde neyin kazanılıp neyin kaybedildiğini inceliyor.

• 2025AraştırmaEkim yoğunluğu ve verim

  Determination of quality characteristics in mature parsley (Petroselinum hortense) plants, parsley microgreens, and primed parsley microgreens

  Çakır A., Sarıyer T., Özbay N. · Black Sea Journal of Agriculture 8(1): 96-102

  Araştırmanın Amacı

  Maydanozu mikrofiliz olarak yetiştirmek olgun bitkiye göre ne kazandırıyor?

  Temel Bulgular

  Maydanoz mikrofilizi ilk hasatta olgun maydanoza kıyasla daha kısa sürede daha yüksek verim verdi. Tohuma ön çimlendirme (priming) uygulaması verimi ayrıca artırdı.

• 2024AraştırmaBesin içeriği

  Farklı hasat zamanlarının bazı mikroyeşilliklerin fenolik içerik ve antioksidan aktivitesi üzerine etkisi

  The effect of different harvest times on phenolic content and antioxidant activity in some microgreens

  Barut Gök S., Özdüven F., Eryılmaz Açıkgöz F. · Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 27(2): 417-422

  Araştırmanın Amacı

  Çenek yaprak evresinde mi, ilk gerçek yaprak çıkınca mı hasat etmeli?

  Temel Bulgular

  Beş türde iki hasat evresi karşılaştırıldı. Dereotu ve chiada ilk gerçek yaprakla birlikte fenolik içerik %57,8 ve %29,6 arttı. Çenek evresinde en yüksek fenolik içerik bahçe teresinde, en yüksek antioksidan kapasite turp ve terede bulundu; en büyük evre farkı kırmızı pancarda görüldü.

  • Tere
  • Turp
  • Pancar

Çiğ tüketim, kontaminasyon riski, hasat sonrası muhafaza ve raf ömrü bu başlığın konusu.

• 2022DerlemeBesin içeriği

  Mikroyeşillikler: besinsel içeriği, sağlık üzerine etkisi, üretimi ve gıda güvenliği

  Microgreens: nutritional content, health effect, production, and food safety

  Işık S., Işık H., Aytemiş Z., Güner S., Aksoy A., Çetin B., Topalcengiz Z. · Gıda 47(4): 630-649

  Araştırmanın Amacı

  Mikrofiliz konusuna Türkçe tek kaynaktan girmek isteyen biri nereden başlamalı?

  Temel Bulgular

  Besin içeriği, üretim koşulları, hasat sonrası muhafaza ve kontaminasyon riskini bir arada ele alıyor. Üretim şartları ve çoğunlukla çiğ tüketilmeleri nedeniyle mikroyeşillikleri gıda kaynaklı hastalık açısından potansiyel riskli gıdalar arasında değerlendiriyor.

Buradaki ölçümler hücre kültürü ve laboratuvar düzeyinde yapıldı. Hiçbiri insan çalışması değil.

• 2025AraştırmaBesin içeriği

  Antioxidant content analysis of microgreen radish and parsley and evaluation of their antiproliferative effects in chronic lymphocytic leukemia cells

  Tıraş S., Kaya Kartal Y., Özalp Ünal D., Ercan N., Sel T. · Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi 13(6): 1435-1442

  Araştırmanın Amacı

  Turp ve maydanoz mikrofilizinin antioksidan içeriği ne düzeyde, hücre kültüründe nasıl davranıyor?

  Temel Bulgular

  Turp mikrofilizinde antioksidan içerik maydanozdan yüksek çıktı: toplam polifenol 4.133 ve 1.851 mg/g GAE. Hücre kültüründe ekstraktlar farklı düzeylerde çoğalmayı azalttı. Turp ekstraktı bir hücre hattında ise çoğalmayı artırdı. Bu bir hücre kültürü çalışması, insanda etki gösterilmiş değil.

  • Turp

Mikrofiliz literatürünün kendisini inceleyen çalışmalar.

• 2025Araştırma

  Mikro filizlerin izdüşümleri: bir bibliyometrik analiz incelemesi

  Kutlu P., Güneş E. · Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi 8(3): 607-621

  Araştırmanın Amacı

  Mikrofiliz literatürü nasıl bir alan, hangi yönde ilerliyor?

  Temel Bulgular

  Google Akademik üzerinden taranan 320 çalışmadan 37'si ölçütleri karşıladı. Yayınların en yoğun olduğu yıllar 2020-2021 (n=14); en yaygın çalışma türü literatür derlemesi (n=15), en yaygın veri analizi yöntemi istatistiksel analiz (n=20).

Tam liste yayın yılına göre sıralı. DOI'si olan kayıtlar doğrudan yayına gider.

1. Irmak E., Turan A., Taşcı Durgut F., Eryılmaz Açıkgöz F., Özdüven F. (2026). Effects of different LED light wavelengths on the growth and antioxidant activity of red cabbage microgreens. International Journal of Agriculture, Environment and Food Sciences: 96-100. doi:10.31015/jaefs.2026.1.11
2. Karakiş A., Deniz D., Eryılmaz Açıkgöz F., Taşcı Durgut F., Özdüven F. (2026). Effect of different growth media on some agromorphological features of red cabbage microgreens. International Journal of Agriculture, Environment and Food Sciences: 125-131. doi:10.31015/jaefs.2026.1.14
3. Ceylan F., Arslan R., Akçay Ç. (2026). Tarımsal atıklardan üretilen kompost ve kompost sulu özütünün Lepidium sativum mikroyeşilliklerinin verim ve besinsel içeriği üzerindeki etkileri. Biological Diversity and Conservation 19(1): 25-35. doi:10.46309/biodicon.2026.1796380
4. Çakır A., Sarıyer T., Özbay N. (2025). Determination of quality characteristics in mature parsley (Petroselinum hortense) plants, parsley microgreens, and primed parsley microgreens. Black Sea Journal of Agriculture 8(1): 96-102. doi:10.47115/bsagriculture.1595301
5. Balık S., Daşgan H. Y. (2025). Altı farklı mikroyeşillikte ekim yoğunluğunun büyüme parametreleri üzerine etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 28(3): 661-671. doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1574906
6. Tıraş S., Kaya Kartal Y., Özalp Ünal D., Ercan N., Sel T. (2025). Antioxidant content analysis of microgreen radish and parsley and evaluation of their antiproliferative effects in chronic lymphocytic leukemia cells. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi 13(6): 1435-1442. doi:10.24925/turjaf.v13i6.1435-1442.7506
7. Özkan İ., Atasoy S., İpek F., Özdemir M. N., Balkaya A. (2025). Farklı renklerde LED ışıklarının turp mikro filizlerinde vejetatif büyüme üzerine etkisinin incelenmesi. International Journal of Life Sciences and Biotechnology 8(2): 123-132. doi:10.38001/ijlsb.1681003
8. Kutlu P., Güneş E. (2025). Mikro filizlerin izdüşümleri: bir bibliyometrik analiz incelemesi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi 8(3): 607-621. Yayına git
9. Tunçtürk R., Yolcu M. S., Tunçtürk M., Şelem E., Nohutçu L. (2024). Bazı Salvia L. türlerine ait mikroyeşillerin biyokimyasal ve besin elementi içeriklerinin araştırılması. Akademik Ziraat Dergisi 13(1): 149-158. doi:10.29278/azd.1481046
10. Barut Gök S., Özdüven F., Eryılmaz Açıkgöz F. (2024). Farklı hasat zamanlarının bazı mikroyeşilliklerin fenolik içerik ve antioksidan aktivitesi üzerine etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 27(2): 417-422. doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1216114
11. Tunçtürk R., Yolcu M. S., Tunçtürk M., Şelem E., Nohutçu L. (2024). Investigation of the biochemical content of some plant microgreens from the Asteraceae family. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi: 621-628. doi:10.29133/yyutbd.1480059
12. Altuner F., Tunçtürk R., Oral E., Tunçtürk M. (2024). Determination of the polyphenolic contents in some cereals and legume microgreens by Dualex measurements. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 14(3): 1331-1341. doi:10.21597/jist.1517309
13. Işık S., Işık H., Aytemiş Z., Güner S., Aksoy A., Çetin B., Topalcengiz Z. (2022). Mikroyeşillikler: besinsel içeriği, sağlık üzerine etkisi, üretimi ve gıda güvenliği. Gıda 47(4): 630-649. doi:10.15237/gida.GD22041