Mikrofiliz Besin Değerleri: Ölçülmüş Veriler
Hangi mikrofiliz hangi vitamin, mineral ya da karotenoid bakımından zengin? Hakemli iki çalışmanın tür tür ölçtüğü değerleri, kaynaktaki birimleriyle birlikte bu sayfada bir arada bulabilirsiniz.
Bu sayfada ne var?
Bu sayfada iki hakemli çalışmanın tür bazında yayımladığı bütün değerler yer alır. İlki 25 ticari mikrofilizde vitamin ve karotenoid ölçen USDA çalışmasıdır (Xiao ve ark., 2012); ikincisi 17 türde mineral, verim ve nitrat ölçen açık erişimli çalışmadır (Di Gioia ve ark., 2023).
Tablolarda çalışmaların ölçtüğü türlerin tamamı yer alır. Bir türün yüksek mi düşük mü olduğu ancak diğerlerinin yanında anlaşılır.
- C vitamini. Değerler 20,4 ile 147,0 mg/100 g arasında değişmekte olup en yüksek konsantrasyon kırmızı lahana türünde tespit edilmiştir.
- K1 vitamini. En zengin tür amaranth (garnet) olarak ölçülmüştür (4,1 µg/g).
- E vitamini. Biyolojik etkinliği en yüksek form olan α-tokoferolde turp (daikon) öne çıkmaktadır (87,4 mg/100 g).
- β-karoten. En yüksek değer kuzukulağı (kırmızı) (12,1 mg/100 g); lutein ve zeaksantinde ise kişniş türünde kaydedilmiştir.
- Verim. Taze hasat verimi metrekare başına 409,3 ile 2.258,8 g/m² arasında kaydedilmiş; en yüksek birim alan verimini turp ('red arrow') sağlamıştır.
Vitaminler
Askorbik asit (C vitamini) üç biçimde verilmiştir: toplam, serbest ve dehidro. Vücut ikisini de kullanabildiği için karşılaştırmalarda toplam değere bakmak doğru olur. K1 vitamininin birimi diğerlerinden farklı (µg/g). 1 µg/g = 100 µg/100 g.
- 4Fesleğen (opal)90,8 ± 2,7
- 7Fesleğen (yeşil)71,0 ± 2,7
- 9Alabaş (mor)62,8 ± 7,3
- 12Kuzukulağı (kırmızı)56,7 ± 1,4
- 15Roka45,8 ± 3,0
- 16Kereviz45,8 ± 3,1
- 17Kırmızı orach45,4 ± 0,9
- 18Wasabi44,8 ± 1,9
- 19Mizuna42,9 ± 1,6
- 20Ispanak (magenta)41,6 ± 0,8
- 22Mısır sürgünü31,8 ± 0,7
- 25Kuzukulağı20,4 ± 0,5
Birim: mg/100 g. Değerler ortalama ± standart hata. Toplam askorbik asit.
▸Bütün ölçütleri tablo olarak gör
| Roka | 45,8 | 32,7 | 13,2 | 1,6 | 19,1 | 7,1 | 5,5 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pancar ('Bull's blood') | 46,4 | 46,0 | 0,5 | 2,0 | 18,5 | 5,0 | 6,2 |
| Kereviz | 45,8 | 32,6 | 13,2 | 2,2 | 18,7 | 6,1 | 6,8 |
| Turp ('China rose') | 95,8 | 73,2 | 22,6 | 1,8 | 19,7 | 7,5 | 8,1 |
| Kişniş | 40,6 | 24,5 | 16,1 | 2,5 | 53,0 | 12,5 | 8,3 |
| Amaranth (garnet) | 131,6 | 105,1 | 26,5 | 4,1 | 17,1 | 11,2 | 9,3 |
| Bezelye (karanlıkta yetişen) | 25,1 | 15,3 | 9,8 | 0,7 | 4,9 | 3,0 | 9,8 |
| Fesleğen (yeşil) | 71,0 | 59,0 | 12,0 | 3,2 | 19,9 | 6,0 | 7,3 |
| Turp (daikon) | 70,7 | 58,8 | 11,9 | 1,9 | 87,4 | 39,4 | 7,8 |
| Ispanak (magenta) | 41,6 | 36,0 | 5,6 | 0,6 | 14,2 | 5,1 | 5,1 |
| Mizuna | 42,9 | 32,3 | 10,6 | 2,0 | 25,0 | 9,6 | 5,3 |
| Fesleğen (opal) | 90,8 | 81,8 | 9,0 | 2,0 | 24,0 | 8,3 | 6,8 |
| Turp (opal) | 90,1 | 81,1 | 9,0 | 2,2 | 47,7 | 16,7 | 7,8 |
| Bezelye (ışıkta yetişen) | 50,5 | 27,9 | 22,5 | 3,1 | 35,0 | 8,3 | 10,2 |
| Tere (Arjantin teresi)* | 57,2 | 33,0 | 24,2 | 2,4 | 41,2 | 14,5 | 7,3 |
| Mısır sürgünü | 31,8 | 21,4 | 10,4 | 0,9 | 7,8 | 3,5 | 7,0 |
| Alabaş (mor) | 62,8 | 48,1 | 14,7 | 2,3 | 13,8 | 5,6 | 6,1 |
| Hardal (mor) | 72,1 | 53,6 | 18,5 | 1,3 | 18,6 | 7,0 | 5,7 |
| Pancar (kırmızı) | 28,8 | 27,5 | 1,3 | 1,9 | 34,5 | 8,3 | 4,6 |
| Kırmızı lahana | 147,0 | 103,3 | 43,7 | 2,8 | 24,1 | 10,3 | 7,7 |
| Hardal (kırmızı) | 62,2 | 40,8 | 21,4 | 1,9 | 22,1 | 8,2 | 5,6 |
| Kırmızı orach | 45,4 | 43,7 | 1,7 | 0,7 | 18,3 | 7,0 | 6,2 |
| Kuzukulağı (kırmızı) | 56,7 | 41,9 | 14,9 | 3,3 | 21,8 | 7,7 | 7,0 |
| Kuzukulağı | 20,4 | 17,9 | 2,6 | 1,7 | 9,3 | 3,1 | 4,9 |
| Wasabi | 44,8 | 35,0 | 9,8 | 1,9 | 18,7 | 7,6 | 5,6 |
Yıldızlı satırlarda ölçülen tür, sitemizdeki türün yakın akrabasıdır.
K1 Vitamini ve Kan Sulandırıcı İlaç Etkileşimi
Fillokinon (K1 vitamini), kanın pıhtılaşma mekanizmasında rol oynadığı için varfarin gibi kan sulandırıcı kullanan bireylerde dalgalanmasız dengeli tüketim gerektirir. Yüksek K1 içeren türlerin sağlık etkileri ve tüketim önerileri için Kimler Dikkat Etmeli? rehberimizi inceleyebilirsiniz. Vitamin ve antioksidanların klinik sağlık faydaları için ise Mikrofilizin Faydaları sayfamıza göz atabilirsiniz.
Kaynak: Xiao Z, Lester GE, Luo Y, Wang Q (2012). Journal of Agricultural and Food Chemistry 60(31):7644-7651. Değerler ortalama ± standart hata, n = 3, taze ağırlık.
Karotenoidler
β-karoten vücutta A vitaminine dönüştürülen temel öncül maddedir; lutein ve zeaksantin ise özellikle göz sağlığı araştırmalarında öne çıkan önemli karotenoidlerdir. Bu bileşiklerin sentezi ışık maruziyetiyle birlikte belirgin şekilde artar. Aynı çalışmadaki bezelye filizi ölçümleri bu durumun en somut örneğidir: Karanlık evrede yetişen bezelyede β-karoten düzeyi 0,6 mg/100 g iken ışık alan grupta 8,2 mg/100 g seviyesine ulaşmaktadır.
- 1Kuzukulağı (kırmızı)12,1 ± 0,6
- 6Wasabi8,5 ± 0,2
- 7Fesleğen (yeşil)8,4 ± 0,4
- 10Mizuna7,6 ± 0,4
- 11Roka7,5 ± 0,4
- 14Kırmızı orach6,3 ± 0,3
- 16Fesleğen (opal)6,1 ± 0,4
- 17Alabaş (mor)5,7 ± 0,2
- 18Kereviz5,6 ± 0,1
- 22Ispanak (magenta)5,3 ± 0,3
- 23Kuzukulağı5,2 ± 1,0
- 25Mısır sürgünü0,6 ± 0,1
Birim: mg/100 g. Değerler ortalama ± standart hata.
▸Bütün ölçütleri tablo olarak gör
| Roka | 7,5 | 5,4 | 2,6 |
|---|---|---|---|
| Pancar ('Bull's blood') | 5,3 | 4,3 | 2,3 |
| Kereviz | 5,6 | 5,0 | 2,6 |
| Turp ('China rose') | 5,4 | 4,9 | 1,9 |
| Kişniş | 11,7 | 10,1 | 7,7 |
| Amaranth (garnet) | 8,6 | 8,4 | 4,4 |
| Bezelye (karanlıkta yetişen) | 0,6 | 2,7 | 1,0 |
| Fesleğen (yeşil) | 8,4 | 6,6 | 2,7 |
| Turp (daikon) | 6,1 | 4,5 | 1,7 |
| Ispanak (magenta) | 5,3 | 3,2 | 3,7 |
| Mizuna | 7,6 | 5,2 | 2,4 |
| Fesleğen (opal) | 6,1 | 5,3 | 2,0 |
| Turp (opal) | 6,3 | 5,5 | 2,3 |
| Bezelye (ışıkta yetişen) | 8,2 | 7,3 | 3,9 |
| Tere (Arjantin teresi)* | 11,1 | 7,7 | 3,1 |
| Mısır sürgünü | 0,6 | 1,3 | 0,9 |
| Alabaş (mor) | 5,7 | 4,0 | 1,5 |
| Hardal (mor) | 5,6 | 6,4 | 1,0 |
| Pancar (kırmızı) | 7,7 | 5,5 | 3,7 |
| Kırmızı lahana | 11,5 | 8,6 | 2,9 |
| Hardal (kırmızı) | 6,5 | 4,9 | 1,7 |
| Kırmızı orach | 6,3 | 3,9 | 3,2 |
| Kuzukulağı (kırmızı) | 12,1 | 8,8 | 3,6 |
| Kuzukulağı | 5,2 | 4,2 | 1,3 |
| Wasabi | 8,5 | 6,6 | 2,2 |
Yıldızlı satırlarda ölçülen tür, sitemizdeki türün yakın akrabasıdır.
Kaynak: Xiao Z, Lester GE, Luo Y, Wang Q (2012), Tablo 4. Lutein ve zeaksantin kromatografide birlikte çıktığı için tek değer olarak verilmiştir.
Mineraller
Mineral konsantrasyonu ölçümleri Di Gioia ve ark. (2023) çalışmasından derlenmiştir. Mikrofilizlerde en bol bulunan makro element potasyumdur; en yüksek değer oğulotu türünde (542,69 mg/100 g) ölçülmüştür. Eser elementler incelendiğinde ise demir içeriğinde yeşil soğan, çinko içeriğinde ise ayçiçeği ('black oil') en yüksek konsantrasyona sahip türler olarak öne çıkmaktadır.
- 1Oğulotu542,69 ± 2,50
- 4Fesleğen ('Genovese')347,79 ± 75,30
- 5Mizuna ('America')341,34 ± 16,30
- 6Şiso (perilla)339,75 ± 12,50
- 7Yeşil soğan317,13 ± 15,10
- 8Roka316,47 ± 50,00
- 9Fesleğen ('Dark opal')296,41 ± 20,50
- 13Hodan187,50 ± 17,10
Birim: mg/100 g. Değerler ortalama ± standart hata.
▸Bütün ölçütleri tablo olarak gör
| Amaranth ('Garnet red') | 496,01 | 141,81 | 65,16 | 62,79 | 37,59 | 361,02 | 6,63 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yeşil soğan | 317,13 | 143,73 | 38,30 | 49,58 | 68,32 | 421,26 | 3,56 |
| Ayçiçeği ('Black oil') | 101,31 | 41,76 | 39,01 | 66,05 | 28,30 | 286,07 | 3,79 |
| Hodan | 187,50 | 42,68 | 18,51 | 56,26 | 14,99 | 212,30 | 9,67 |
| Roka | 316,47 | 75,27 | 16,47 | 40,93 | 64,48 | 288,63 | 5,38 |
| Brokoli | 132,62 | 63,20 | 19,15 | 37,55 | 69,17 | 267,64 | 8,39 |
| Kırmızı lahana | 279,19 | 142,66 | 30,26 | 48,23 | 81,79 | 312,40 | 12,64 |
| Tere ('Cressida') | 223,56 | 50,47 | 21,64 | 50,72 | 60,23 | 278,56 | 8,30 |
| Kale ('Red Russian')* | 123,49 | 69,54 | 25,00 | 55,37 | 76,97 | 259,27 | 8,07 |
| Mizuna ('America') | 341,34 | 101,64 | 23,96 | 48,25 | 60,92 | 340,05 | 12,72 |
| Hardal ('Garnet giant') | 214,47 | 81,20 | 25,43 | 44,09 | 58,14 | 291,92 | 9,19 |
| Turp ('Red arrow') | 104,45 | 43,95 | 24,61 | 54,25 | 75,40 | 275,98 | 10,22 |
| Pancar ('Bull's blood') | 501,47 | 56,20 | 35,60 | 40,91 | 20,55 | 276,93 | 11,52 |
| Fesleğen ('Dark opal') | 296,41 | 92,27 | 18,77 | 28,35 | 18,46 | 230,57 | 2,62 |
| Fesleğen ('Genovese') | 347,79 | 141,67 | 29,75 | 36,10 | 24,32 | 282,94 | 3,83 |
| Şiso (perilla) | 339,75 | 96,25 | 29,72 | 56,01 | 21,96 | 379,43 | 0,69 |
| Oğulotu | 542,69 | 89,91 | 36,68 | 57,73 | 32,42 | 393,19 | 3,52 |
Yıldızlı satırlarda ölçülen tür, sitemizdeki türün yakın akrabasıdır.
Bitkisel dokularda çok daha düşük yoğunluklarda bulunan eser elementler (mikro elementler), ölçüm skalası mikrogram düzeyinde olduğu için ayrı bir tabloda gösterilmiştir.
- 1Yeşil soğan0,473 ± 0,050
- 2Şiso (perilla)0,452 ± 0,010
- 6Hodan0,411 ± 0,004
- 8Mizuna ('America')0,363 ± 0,010
- 12Fesleğen ('Genovese')0,333 ± 0,060
- 15Oğulotu0,311 ± 0,010
- 16Roka0,303 ± 0,010
- 17Fesleğen ('Dark opal')0,254 ± 0,020
Birim: mg/100 g. Değerler ortalama ± standart hata.
▸Bütün ölçütleri tablo olarak gör
| Amaranth ('Garnet red') | 0,432 | 0,297 | 0,109 | 0,070 | 0,137 |
|---|---|---|---|---|---|
| Yeşil soğan | 0,473 | 0,484 | 0,333 | 0,104 | 0,371 |
| Ayçiçeği ('Black oil') | 0,446 | 0,749 | 0,157 | 0,239 | 0,161 |
| Hodan | 0,411 | 0,397 | 0,095 | 0,093 | 0,078 |
| Roka | 0,303 | 0,294 | 0,062 | 0,035 | 0,102 |
| Brokoli | 0,336 | 0,340 | 0,109 | 0,037 | 0,129 |
| Kırmızı lahana | 0,321 | 0,247 | 0,119 | 0,035 | 0,113 |
| Tere ('Cressida') | 0,318 | 0,404 | 0,155 | 0,049 | 0,141 |
| Kale ('Red Russian')* | 0,414 | 0,308 | 0,110 | 0,034 | 0,102 |
| Mizuna ('America') | 0,363 | 0,315 | 0,114 | 0,053 | 0,102 |
| Hardal ('Garnet giant') | 0,343 | 0,213 | 0,105 | 0,035 | 0,116 |
| Turp ('Red arrow') | 0,346 | 0,346 | 0,120 | 0,052 | 0,089 |
| Pancar ('Bull's blood') | 0,398 | 0,239 | 0,245 | 0,060 | 0,101 |
| Fesleğen ('Dark opal') | 0,254 | 0,282 | 0,053 | 0,047 | 0,120 |
| Fesleğen ('Genovese') | 0,333 | 0,236 | 0,065 | 0,065 | 0,146 |
| Şiso (perilla) | 0,452 | 0,320 | 0,165 | 0,119 | 0,098 |
| Oğulotu | 0,311 | 0,246 | 0,136 | 0,078 | 0,186 |
Yıldızlı satırlarda ölçülen tür, sitemizdeki türün yakın akrabasıdır.
Kaynak: Di Gioia F, Hong JC, Pisani C, Petropoulos SA, Bai J, Rosskopf EN (2023). Frontiers in Plant Science 14:1220691. Topraksız yetiştirme (doğal lif keçe), yarım güçte besin çözeltisi.
Verim ve nitrat
İlgili araştırma her türün birim alan bazındaki taze biyokütle verimini de ölçmüştür. Tablodaki değerler metrekare (g/m²) cinsinden ifade edilmiştir; örneğin ev ortamında sıkça tercih edilen 25×35 cm ebatlarındaki bir yetiştirme tepsisi yaklaşık 0,0875 m² alan kapladığından, tepsi başına düşen hasat kabaca bu değerlerin on ikide birine karşılık gelir.
Bu değerlerin, sitemizdeki karşılaştırma tablosunda yer alan ev tipi pratik hasat beklentilerinden farklılık göstermesi doğaldır. Karşılaştırma rehberimizdeki veriler ev ortamındaki pratik hasat aralıklarını yansıtırken, buradaki veriler iklimlendirmeli laboratuvar koşullarında, özel besin çözeltileriyle yürütülen hidroponik ölçümlerdir. Ekim sıklığı, ışık spektrumu ve substrat farklılıkları verim değerlerini doğrudan etkilemektedir.
- 2Hodan1.766,8 ± 61,8
- 6Roka1.318,7 ± 53,7
- 8Mizuna ('America')1.211,7 ± 19,4
- 10Fesleğen ('Dark opal')1.024,3 ± 158,0
- 11Şiso (perilla)1.009,9 ± 18,1
- 13Fesleğen ('Genovese')931,0 ± 172,7
- 16Yeşil soğan571,5 ± 21,0
- 17Oğulotu409,3 ± 30,4
Birim: g/m². Değerler ortalama ± standart hata.
▸Bütün ölçütleri tablo olarak gör
| Amaranth ('Garnet red') | 897,2 | 16,69 |
|---|---|---|
| Yeşil soğan | 571,5 | 23,86 |
| Ayçiçeği ('Black oil') | 1.656,6 | 390,37 |
| Hodan | 1.766,8 | 291,41 |
| Roka | 1.318,7 | 41,90 |
| Brokoli | 1.461,1 | 65,29 |
| Kırmızı lahana | 1.251,0 | 61,50 |
| Tere ('Cressida') | 994,7 | 30,22 |
| Kale ('Red Russian')* | 1.444,1 | 62,62 |
| Mizuna ('America') | 1.211,7 | 47,59 |
| Hardal ('Garnet giant') | 1.081,5 | 47,28 |
| Turp ('Red arrow') | 2.258,8 | 107,86 |
| Pancar ('Bull's blood') | 698,3 | 95,46 |
| Fesleğen ('Dark opal') | 1.024,3 | 63,81 |
| Fesleğen ('Genovese') | 931,0 | 52,24 |
| Şiso (perilla) | 1.009,9 | 52,94 |
| Oğulotu | 409,3 | 17,12 |
Yıldızlı satırlarda ölçülen tür, sitemizdeki türün yakın akrabasıdır.
Nitrat seviyeleri. Aynı çalışma türlerin nitrat birikimini de incelemiş ve türler arasında on kata varan farklılıklar tespit etmiştir: en düşük birikim ayçiçeği (458,6 mg/kg taze ağırlık), en yüksek birikim ise mizuna (4.602 mg/kg taze ağırlık) olarak kaydedilmiştir. Nitrat bileşikleri tüm yeşil yapraklı sebzelerde doğal olarak bulunur; ancak nihai konsantrasyonu bitki türüne, hasat anındaki ışıklanma süresine ve yetiştirme koşullarına bağlı olarak dinamik biçimde değişir. Nitrat alımı, güvenli tüketim eşikleri ve hassas gruplar için öneriler Kimler Dikkat Etmeli? rehberimizde ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
Hangi türler kapsanıyor?
Sitemizdeki 14 türün 11 tanesi bu çalışmalarda karşılık bulur. Kalan 3 tür henüz ölçülmemiştir.
- Brokoli
- Turp
- Ayçiçeği
- Mercimekölçüm yok
- Karalahana
- Amaranth
- Hardal
- Buğday Çimiölçüm yok
- Bezelye
- Tere
- Kırmızı Lahana
- Pancar
- Rezeneölçüm yok
- Kişniş
İki satırda ölçülen tür sitemizdeki türün yakın akrabasıdır ve tabloda öyle işaretlenir: Xiao çalışmasındaki peppercress Lepidium bonariense iken sitemizdeki tere L. sativum'dur. Di Gioia çalışmasındaki 'Red Russian' kale Brassica napus iken sitemizdeki karalahana B. oleracea'dır. Değerler yakın bir fikir verir, birebir karşılık değildir.
Veriyi indirin
Tabloların tamamı tek bir CSV dosyasında toplanmıştır. Ayırıcı noktalı virgül, ondalık ayırıcı virgül. Excel'de çift tıklayarak açılır.
Veriyi kullanmakta serbestsiniz. Atfı aşağıdaki çalışmalara verebilirsiniz. Bir hata fark ederseniz iletisim@mikrofiliz.com adresine yazabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu sayfadaki her sayı aşağıdaki iki yayından birinden gelir.
1. Xiao Z, Lester GE, Luo Y, Wang Q (2012). Assessment of vitamin and carotenoid concentrations of emerging food products: edible microgreens. Journal of Agricultural and Food Chemistry 60(31):7644-7651. Yayına git
25 ticari mikrofiliz türünde C, E ve K1 vitamini ile karotenoid ölçümlerini içerir; çenek yaprakların olgun yapraklardan daha yüksek besin yoğunluğu taşıdığı bulgusu ve tür bazında en yüksek değerler bu çalışmadan alınır.
2. Di Gioia F, Hong JC, Pisani C, Petropoulos SA, Bai J, Rosskopf EN (2023). Yield performance, mineral profile, and nitrate content in a selection of seventeen microgreen species. Frontiers in Plant Science 14:1220691. Yayına git
17 mikrofiliz türünde tür bazında verimi (g/m² ve mg/sürgün), makro ve mikro element içeriğini ve nitrat aralığını verir. Brokoli, ayçiçeği ve tere gibi Xiao 2012'de bulunmayan türleri de kapsar. Yayın açık erişimlidir.
Sitemizin dayandığı bütün kaynakların tam listesi kaynakça sayfasında yer alır. Türkiye'de yapılmış ölçümler bu tabloya girmez. Başka türleri ve başka koşulları ölçtükleri için sayılar yan yana konamaz. Bu çalışmalar araştırmalar indeksinde ayrıca listelenir.
Sık Sorulan Sorular
▸Bu değerler hangi ağırlık üzerinden veriliyor?
Tüm değerler taze yaş ağırlık (hasat edildiği taze haliyle) üzerinden verilmektedir. Kuru ağırlık üzerinden hesaplanan değerler kağıt üzerinde çok daha yüksek görünür; bu nedenle iki farklı ölçüm yönteminin karıştırılması hatalı kıyaslamalara yol açar. Xiao ve arkadaşlarının (2012) çalışmasında ayrıca kuru madde yüzdeleri de sunulmuştur.
▸Değerlerin yanındaki ± ne anlama geliyor?
Bu işaret laboratuvar ölçümlerindeki standart sapmayı ve istatistiksel hatayı gösterir. Her ölçüm üç bağımsız tekrarla (n = 3) gerçekleştirilmiş olup bu sayı ortalamanın biyolojik yayılımını belirtir. Örneğin turpun α-tokoferol değeri 87,4 ± 15,9 mg/100 g olarak ölçülmüştür; bu durum biyolojik canlılarda doğal bir değişkenlik olduğunu ve sayının tek bir mutlak değer yerine güvenilir bir aralık olarak ele alınması gerektiğini gösterir.
▸Kendi yetiştirdiğim filiz de bu değerleri tutar mı?
Ev koşullarında yetiştirilen mikrofilizler bu değerlere genel hatlarıyla yaklaşsa da sonuçlar laboratuvar ortamıyla birebir örtüşmeyebilir. Işık şiddeti ve spektrumu, ortam sıcaklığı, harç kalitesi, hasat günü ve hasat sonrası saklama koşulları biyolojik bileşen konsantrasyonlarını doğrudan etkiler. Nitekim ilgili çalışmadaki bezelye verisi bu durumu somut bir şekilde gösterir: aynı tohumdan karanlıkta yetiştirilen bezelyenin β-karoten değeri 0,6 mg/100 g iken, ışık altında fotosentez yapan bezelyede bu değer 8,2 mg/100 g seviyesine çıkar. Yalnızca ışık faktörünün değişmesi bile değerler arasında on üç kattan fazla fark yaratabilmektedir.
▸Neden bazı türlerin değeri yok?
Listede değeri yer almayan türler henüz bu kapsamda hakemli bir bilimsel yayında analiz edilmemiştir. Sitemizdeki 14 türden 3 tanesi (mercimek, buğday çimi ve rezene) bu iki çalışmanın kapsamında yer almamıştır. Bilimsel doğruluk gereği, başka bir yakın türün değerleri ölçülmemiş bir türün yerine tahmini olarak yazılamaz; çünkü aynı botanik ailedeki türler arasında bile besin konsantrasyonları katbekat farklılık gösterebilir.
▸Mikrofiliz olgun sebzeden kaç kat daha besleyici?
Tüm türleri ve vitaminleri kapsayan tek bir sihirli çarpan bulunmamaktadır; besin artış oranı bitki türüne ve incelenen bileşene göre büyük değişiklik gösterir. Xiao ve çalışma arkadaşlarının araştırmasındaki somut bir örnek kırmızı lahanadır: mikrofiliz evresindeki kırmızı lahana 147 mg/100 g C vitamini içerirken, olgun sebzede bu oran 24,4 mg/100 g olarak ölçülmüştür; yani yaklaşık altı katlık bir fark söz konusudur. Popüler medyada sıkça dile getirilen ve her mikrofilizin olgun halinden '40 kat daha besleyici' olduğunu iddia eden genellemelerin bilimsel bir dayanağı bulunmamaktadır.
▸Bu tabloları kendi sayfamda kullanabilir miyim?
Evet, bu verileri kaynak göstererek çalışmalarınızda veya sayfanızda kullanabilirsiniz. Buradaki değerler hakemli bilimsel yayınlara ait olup sitemiz tarafından Türkçeleştirilip sistematik bir şekilde derlenmiştir. Kullanırken orijinal bilimsel makalelere ve dilerseniz sitemizin bu derleme sayfasına atıf verebilir, ayrıca sunulan CSV tablosunu da indirebilirsiniz.