Kedi Çimi Nasıl Yetiştirilir?

Kedi çimi, evcil kedilerin güvenle otlaması için ev ortamında yetiştirilen taze ve genç tahıl sürgünleridir. Çoğunlukla buğday, kimi zaman da arpa, yulaf ya da çavdar tohumlarından elde edilir. Evcil hayvan mağazalarında "kedi çimi tohumu" adıyla satılan paketler genellikle bu tahılların karışımını içerir. Botanik olarak insan tüketimi için yetiştirilen buğday çimiyle tamamen aynı bitkidir; aralarındaki fark yalnızca kullanım amacında, ekim sıklığında ve kediye sunum biçiminde ortaya çıkar.

İki terim sıklıkla birbiriyle karıştırılmaktadır. Kedi otu (catnip, Nepeta cataria) ballıbabagiller familyasından aromatik ve bağımsız bir bitki olup kedilerde kısa süreli neşeli bir heyecan tepkisi uyandırır. Kedi çimi ise kedilerin sindirim sağlığı için ihtiyaç duyduğu taze bir lif kaynağıdır. Bu sayfa doğrudan evde çim yetiştirme sürecini anlatır.

Kedilerin çim yeme davranışının kesin biyolojik gerekçesi tam olarak kanıtlanamamış olsa da bu durum son derece doğal ve yaygındır. Kediler zorunlu etobur oldukları için bitkisel lifleri bütünüyle sindiremezler. En yaygın bilimsel açıklamalar; diyet lifi gereksinimi, yalanırken midede biriken tüy yumaklarının kusularak rahatça dışarı atılması ve vahşi atalarından miras kalan içgüdüsel bir sindirim refleksidir. Davranışsal gözlemler, çoğu kedinin çim yemeden önce herhangi bir hastalık belirtisi göstermediğini doğrulamaktadır; yani çim tüketimi tek başına bir rahatsızlık göstergesi sayılmaz.

Kediler doğaları gereği taze yeşillik çiğneme arayışındadır. Buradaki asıl amaç, kedinize evdeki zehirli süs bitkileri veya dışarıdaki tarım ilacı kalıntısı taşıyan sokak çimleri yerine tamamen güvenli bir alternatif sunmaktır. Yaygın ev bitkilerinin önemli bir bölümü kediler için zehirlidir; özellikle zambak türleri (Lilium, Hemerocallis) en küçük miktarlarda dahi ölümcül böbrek hasarına yol açabilmektedir. Evde katkısız harçla yetiştirilen kedi çimi, bu çiğneme içgüdüsünü bütünüyle güvenli ve sağlıklı bir hedefe yönlendirir.

Buğday, arpa veya yulaf tohumlarının her üçü de kedi çimi için başarıyla kullanılabilir. Seçimi çoğunlukla temin kolaylığı ve kedinizin damak tercihi belirler. Bu aşamadaki en vazgeçilmez şart, tohumların kesinlikle ilaçsız ve kimyasal kaplamasız olmasıdır. Tarımsal ekim tohumları mantar önleyici kimyasallarla kaplanmış olabileceğinden kedi için tehlikelidir. Aktarlarda "çimlik buğday" adıyla satılan doğal taneler veya gıda reyonlarındaki kabuklu bütün tahıllar bu şartı eksiksiz karşılar.

15×20 cm ölçülerinde standart bir kap için yaklaşık 40-60 gram tohum yeterlidir. Tıpkı buğday çiminde olduğu gibi tohumları harcın üzerine yoğun bir sıklıkta ekmelisiniz. Seyrek ekilen çimler dik durmakta zorlanarak yatar; bu durum kedi otlarken köklerin ve harcın kolayca dağılmasına yol açar. Buğdaygiller (Poaceae) familyasının ortak tohum anatomisi ve ıslatma huyları için Botanik Aileler: Buğdaygiller bölümümüze göz atabilirsiniz.

Yetiştirme döngüsü botanik olarak buğday çimi rehberimizdeki aşamalarla aynıdır (10 saat suda bekletme, 3 gün karanlık evre ve ortalama 8-12. günde hasat olgunluğu). Evcil hayvanınız için farklılaşan temel hususlar; devrilmeyecek kap seçimi, gübresiz harç ve doğrudan tepsiden sunum yöntemidir.

1. 1

   Tohumu ıslatın (8-12 saat)

   İlaçsız, bütün buğday, arpa ya da yulaf tanesini bol suda 8-12 saat bekletin, sonra süzüp durulayın. Islatma çimlenmeyi hızlandırır. Çıkış eşitlenince tepsideki küf riski de düşer.

2. 2

   Geniş ve devrilmeyecek bir kap seçin

   Kediler çimi otlarken kabı çeker ve devirebilir. Bu nedenle geniş tabanlı, 4-6 cm derinlikte, mümkünse seramik veya ağır plastik bir kap tercih ediniz. Kabın drenaj deliği yoksa tabanına 1 cm perlit veya temiz çakıl sererek fazla suyu dengeleyebilir ve sulamayı kontrollü tutabilirsiniz.

3. 3

   Harcı serin, tohumu yoğun ekin

   Kabın tabanına 2-3 cm kalınlığında nemli ve kesinlikle gübresiz bir harç (torf veya cocopeat) serin. Tohum tanelerini birbirine temas edecek yoğunlukta tek kat halinde yayın, üzerini incecik bir harç katmanıyla veya kâğıt havluyla örterek su püskürtün.

4. 4

   2-3 gün karanlıkta tutun

   Kabı hava alacak şekilde aralık bırakılmış bir tepsi veya karton kutuyla örtün. Günde 1-2 kez hafifçe su püskürterek harcın nemini koruyun ancak çamurlaşmasına izin vermeyin. İkinci günde beyaz kökler, üçüncü günde sarımsı filiz sürgünleri belirginleşir.

5. 5

   Işığa alın, çim yeşerene kadar bekleyin

   Sürgünler 2-3 cm boya ulaştığında kabı aydınlık bir pencere önüne veya gün ışığı alan bir odaya taşıyın. Çimler 1-2 gün içerisinde klorofil toplayarak canlı yeşil bir renk alır. Doğrudan yakıcı öğle güneşi ve kalorifer peteği üstü çimi kurutabileceğinden, aydınlık ve serin bir ortam en idealidir.

6. 6

   10-15 cm boyda kediye sunun (7-10. gün)

   Çimler 10 ila 15 cm uzunluğa ulaştığında kabı kedinizin rahatça erişebileceği, mama ve su kabından ayrı bir noktaya yerleştirin. Çimleri kesmenize gerek yoktur; kediler yaprakları doğrudan tepsiden taze olarak otlar. Kediniz ilk başta çekimser kalırsa yaprak uçlarını hafifçe keserek kokunun açığa çıkmasını sağlayabilirsiniz.

• Kimyasal gübre ve ilaç kullanılmaz

  Çim 7 ila 10 gün içinde tüketim olgunluğuna ulaşır; tohumun kendi bünyesindeki doğal besin rezervi bu kısa süre için tamamen yeterlidir. Sıvı veya katı gübre, böcek ilacı veya mantar önleyici kimyasallar hiçbir aşamada kullanılmamalıdır. Kullanılan harç da tamamen katkısız ve steril olmalıdır; zira salon bitkileri için üretilen torflardaki yavaş salınımlı kimyasal gübre granülleri kediler için zehirlenme riski taşır.

• Küflenen tepsi derhal imha edilir

  İnsan tüketimi için yetiştirilen mikrofilizlerde etkilenen küçük bir alan ayrılabilirken, kediler tepsiyi doğrudan otladığından küf sporlarını yutma tehlikesi vardır. Bu nedenle küf görüldüğü anda tepsi derhal çöpe atılmalı ve kap kaynar sabunlu suyla dezenfekte edilmelidir.

• Beyaz kök tüyleri küfle karıştırılmamalıdır

  Karanlık evrede tohumların çevresinde beliren pamuksu beyaz lifler kılcal kök tüyleridir ve üzerine su püskürtüldüğünde yapışarak şeffaflaşır. Gerçek küf ise gri-yeşil renkte, örümcek ağı dokusunda yayılır ve belirgin ekşi bir koku yayar.

• Gelişim evresinde kedinin erişemeyeceği bir yerde tutun

  Kediler çimleri henüz 3-4 cm boyundayken de yemeye çalışabilir ve bu aşamada çimleri kökleriyle birlikte sökebilirler. Çimler en az 10 cm boya erişene kadar kabı kedinin ulaşamayacağı kapalı veya yüksek bir yerde büyütmelisiniz.

• Mama ve su kabından ayrı bir alana yerleştirin

  Kediler otlarken tepsiden dökülebilecek harç taneleri mama veya su kabını kirletebilir. Tepsiyi mama köşesinden bağımsız, zemin temizliği kolay olan ferah bir köşeye yerleştirmek en uygundur.

Küf ile kök tüyü ayrımı ve önleme adımları küf sayfasında ayrıntılı anlatılır.

Tahıl çimleri 2-3 hafta geçtikten sonra liflenip sertleşir, sararmaya başlar ve kediler çime olan ilgisini kaybeder. Süreklilik sağlamak için en pratik düzen dönüşümlü iki kap sistemidir: bir kap kedinizin erişimindeyken ikinci kap karanlık veya çimlenme evresinde hazırlanır. İlk kap tazeliğini yitirdiğinde ikincisi tam olgunluğa ulaşmış olur. Bir kabın ortalama 7 ila 10 günde yetiştiği göz önüne alındığında, her 10 günde bir yeni tohum ekmek kediniz için kesintisiz taze çim temin eder.

Otlanan çimler dipten tekrar sürgün verebilse de ikinci büyüme dönemi çok daha cılız, ince ve sarımsı seyreder. Bitkiyi yeniden uzatmaya çalışmak yerine taze tohumla yeni bir ekim başlatmak hem kedinizin sağlığı hem de hijyen açısından çok daha uygundur. Kullanılmış eski harç hiçbir kimyasal gübre içermediğinden doğrudan bahçe toprağına, komposta veya süs bitkilerine karıştırılabilir.

İnsan tüketimi için buğday çimi suyu, saklama ve porsiyon bilgisi buğday çimi rehberinde yer alır.